Genel bakış
Öksürük, solunum yollarının balgamı, hastalık etkenlerini ve yabancı maddeleri dışarı attığı koruyucu bir reflekstir. Bu nedenle başlı başına bir hastalık değil, birçok olası nedeni olan bir semptomdur. Tıpta öksürük öncelikle süresine göre sınıflandırılır: Akut öksürük sekiz haftaya kadar sürer, çoğunlukla üst solunum yollarının viral bir enfeksiyonuna bağlıdır ve genellikle kendiliğinden geçer. Sekiz haftadan uzun süren öksürük kronik kabul edilir ve hedefe yönelik olarak araştırılmalıdır. Ayrıca balgamsız kuru öksürük ile balgamlı (prodüktif) öksürük arasında ayrım yapılır. Görüntülü muayenede hekimlerimiz öksürüğün süresini, seyrini, eşlik eden belirtileri ve olası uyarı işaretlerini sorgular. Bu temelde sizinle semptomatik bir tedavi görüşülür; hekimin tıbbi değerlendirmesine göre özel reçete, iş göremezlik raporu veya yüz yüze ileri inceleme önerisi düzenlenebilir.
Sık görülen nedenler
Akut öksürüğün açık ara en sık nedeni, soğuk algınlığı veya akut bronşit gibi üst solunum yollarının viral enfeksiyonlarıdır. Böyle bir enfeksiyondan sonra kuru öksürük, postenfeksiyöz öksürük olarak birkaç hafta daha sürebilir; bu her zaman tehlikeli olduğu anlamına gelmez. Diğer olası nedenler arasında geniz akıntısıyla seyreden sinüzit, saman nezlesi gibi alerjiler, astım ve mide asidinin geri kaçtığı reflü sayılabilir. Sigara içenlerde sık görülen sözde sigara öksürüğü, kronik bronşit veya KOAH belirtisi olabilir. Bazı ilaç grupları da, örneğin bazı tansiyon düşürücüler (ACE inhibitörleri), kuru öksürüğü tetikleyebilir. Daha nadiren zatürre, boğmaca veya başka ciddi hastalıklar altta yatabilir – tam da bu nedenle öksürüğün süresi ve eşlik eden belirtiler tıbbi değerlendirme için belirleyicidir.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Soğuk algınlığına bağlı akut öksürük genellikle önce semptomatik olarak tedavi edilebilir. Öksürük sekiz haftadan uzun sürüyorsa, başlangıçtaki düzelmenin ardından yeniden belirgin şekilde kötüleşiyorsa veya üç günden uzun süren yüksek ateş eşlik ediyorsa hekime başvurmalısınız. Kanlı balgam, istemsiz kilo kaybı, belirgin gece terlemesi, hırıltı gibi solunum sesleri ile bilinen kalp veya akciğer hastalığı ya da zayıf bağışıklık sistemi olan kişilerde öksürük de uyarı işaretleridir. Küçük çocuklarda, gebelikte ve nefes darlığının eşlik ettiği havlar tarzda öksürükte de vakit kaybetmeden hekime başvurulması önerilir. Ani nefes darlığı, dudaklarda morarma, şiddetli göğüs ağrısı, bilinç bulanıklığı veya yabancı cisim solunduğu şüphesi varsa derhal 112 acil çağrı numarasını arayın. Görüntülü muayene bu durumları değerlendirmenize yardımcı olur – ancak acil durumda hiçbir şekilde acil yardım hizmetinin yerini tutmaz.