Online rapor ve işveren: Almanya’da ne görür, neyi kabul etmek zorundadır

Yasa işverenden ne ister?

Hukuki dayanak kısadır. Ücret Ödemesinin Devamı Kanunu’nun (Entgeltfortzahlungsgesetz, EntgFG) 5. maddesi 1. fıkrası çalışanları iş göremezliği gecikmeden bildirmekle ve üç günden uzun sürerse en geç dördüncü takvim gününde hekim belgesi sunmakla yükümlü kılar. İşveren daha erken isteyebilir. Yasa daha fazlasını söylemez: muayene biçimi için kural yok, görüntülü muayenenin dışlanması yok, sigorta anlaşmalı ve özel hekim belgesi arasında ayrım yok.

Hekimin tespite nasıl ulaştığını hekimlik meslek hukuku düzenler. (Örnek) meslek tüzüğünün 7. maddesi 4. fıkrası 2018’den beri, tıbben savunulabilir ve özen korunuyorsa, tekil durumda yalnızca uzaktan tedaviye izin verir. 25. madde belgelerin gereken özenle ve en iyi bilgiye göre düzenlenmesini ister. Sigorta anlaşmalı muayenehaneler için iş göremezlik yönergesi 2020’den beri iş göremezliğin görüntülü muayeneyle tespit edilebileceğini belirtir.

Yani işverenin seçim hakkı yoktur. Usulüne uygun düzenlenmiş bir hekim belgesini, muayenehanede, telefonla veya görüntülü düzenlenmiş olsun, kanıt olarak kabul etmek zorundadır. Yapabileceği, tekil durumda somut gerekçelerle kanıt değerini sarsmaktır. Bir sonraki bölüm bunu ele alır.

İşveren ne görür, ne görmez?

İş göremezlik raporu (Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung, AU) birkaç nüshadan oluşur. İşveren nüshası şunları içerir: ad ve doğum tarihi, düzenleme tarihi, iş göremezliğin tespit edildiği gün, tahmini süre, ilk mi devam raporu mu olduğu ve düzenleyen muayenehane veya kurumun adı ile adresi. Tanı yer almaz. Tanı yalnızca sizin nüshanızda ve yasal sigortalılarda sigorta nüshasında bulunur.

Hekim temasının biçimi de yer almaz. Tespitin görüntülü yapıldığı belgede not edilmez. Dolayısıyla işveren online raporu belgenin kendisinden değil, en fazla düzenleyen kurumdan anlar. İkisi de belgeyi reddetme hakkı vermez.

Bilgi	İşveren nüshası	Sizin nüshanız
Ad, doğum tarihi	evet	evet
Başlangıç ve tahmini süre	evet	evet
İlk veya devam raporu	evet	evet
Düzenleyen hekim	evet	evet
Tanı (ICD kodu)	hayır	evet
Temas biçimi (muayenehane, telefon, görüntülü)	hayır	hayır

İşvereninize tanıyı söylemek zorunda değilsiniz. Sorarsa yanıt vermeyi reddedebilirsiniz. Tek istisna, hastalığın iş güvenliği açısından önemli olmasıdır, örneğin gıda işlemede bulaşıcı bir hastalık; o zaman işverenin soru hakkı değil, Enfeksiyondan Korunma Kanunu devreye girer.

Kanıt değeri: işveren ne zaman şüphe edebilir?

Yerleşik içtihada göre usulüne uygun bir hekim belgesinin kanıt değeri yüksektir. Ücret ödemesini reddetmek isteyen işveren bu kanıt değerini sarsmak zorundadır. Şüphe yetmez; hastalık konusunda ciddi şüphe uyandıran gerçek koşullar gerekir.

Federal İş Mahkemesi 2021’de (5 AZR 149/21) böyle bir koşulu kabul etti: Bir çalışan istifa etmiş ve aynı gün fesih süresini tam olarak kapsayan bir rapor sunmuştu. Bu örtüşme kanıt değerini sarstı. Sonuç belgenin geçersiz olması değil, çalışanın iş göremezliği artık kendisinin, örneğin sır saklama yükümlülüğünden muaf tuttuğu tedavi eden hekimin ifadesiyle, kanıtlamak zorunda kalmasıydı.

Eyalet iş mahkemelerinin içtihadından diğer örnekler: tartışma sırasında duyurulan rapor, belgelenen hastalıkla açıkça bağdaşmayan boş zaman etkinlikleri, köprü günlerinde olağandışı rapor yığılması veya hiç hekim teması olmadan oluşan belge. Son nokta online hizmetler için belirleyicidir.

Sizin için bu şu anlama gelir: Görüşme gerçekleşmiş ve belgelenmişse görüntülü rapor muayenehaneden alınandan daha savunmasız değildir. OpenClinic24’te her rapor belgelenmiş bir görüntülü muayeneye bağlıdır; uyuşmazlık hâlinde hekim, sizin sır saklama yükümlülüğünden muaf tutmanızdan sonra değerlendirmenin yapıldığını doğrulayabilir.

LAG Hamm 2025 kararı: anket muayene değildir

Eylül 2025’te Hamm Eyalet İş Mahkemesi bir çalışanın derhal feshini onadı (14 SLa 145/25). Çalışan, yalnızca önceden belirlenmiş yanıtlarla bir anket doldurduğu bir web sitesinden rapor satın almıştı. Hiçbir hekim onu görmemiş veya onunla konuşmamıştı. Mahkeme bunu bilinçli aldatma olarak gördü: Çalışan hiç gerçekleşmemiş bir hekim teması izlenimi yaratmıştı. Böyle bir belge, iş göremezliğin yalnızca hekim muayenesine dayanarak, yüz yüze, telefonla veya görüntülü tespit edilebileceğini söyleyen iş göremezlik yönergesine uymaz.

Karar sıklıkla „online raporlara“ karşı karar olarak anılır. Bu kesin değildir. Karar hekim teması olmayan belgelere yöneliktir. Bir hekimin sizi gördüğü, sorguladığı ve değerlendirdiği görüntülü muayene tam da yönergenin açıkça izin verdiği temastır. İki model arasındaki fark işverenler ve mahkemeler için belirleyici noktadır.

Özel hekim ve PDF: süreçteki özellikler

2023’ten beri yasal sigortalıların hastalık bildirimi elektronik yürür: Sigorta anlaşmalı muayenehane verileri sigortaya iletir, işveren oradan çeker (EntgFG § 5 fıkra 1a). Bu eAU süreci yalnızca anlaşmalı hekimleri kapsar. OpenClinic24 özel hekim olarak çalışır. Belgeyi hasta hesabınızda PDF olarak alır ve işveren nüshasını, özel sigortalıların öteden beri yaptığı ve yasal sigortalılar için özel tedavide de öngörüldüğü gibi, kendiniz iletirsiniz.

İşveren PDF’yi eAU olmadığı gerekçesiyle reddedemez. eAU bir iletim yoludur, geçerlilik özelliği değil. Belirleyici olan EntgFG § 5 fıkra 1’dir: iş göremezlik ve tahmini süresi hakkında hekim belgesi.

İki sınırı açıkça belirtiyoruz. Birincisi: OpenClinic24’teki özel hekim raporu en fazla üç takvim günü için geçerlidir, kural olarak görüntülü muayene günü başlar, yalnızca istisnai olarak hekim değerlendirmesinden sonra geriye dönük tarihlendirilir ve görüntülü uzatılmaz. İkincisi: Altı hafta sonra yasal sigortanın hastalık parası için anlaşmalı hekimlerden kesintisiz tespitler gerekir; öngörülebilir biçimde daha uzun hasta olan kişi muayenehaneye aittir. İlk altı haftadaki ücret ödemesi (EntgFG § 3) için bunun önemi yoktur; onu işveren öder.

Süreler ve yükümlülükler bir bakışta

Yükümlülük	Süre	Hukuki dayanak
İşverene hastalık bildirimi	ilk gün, iş başlamadan önce	EntgFG § 5 fıkra 1 cümle 1
Hekim belgesi	en geç dördüncü takvim günü; işveren isterse daha erken	EntgFG § 5 fıkra 1 cümle 2 ve 3
Devam raporu	öncekinin bitiminden önce, en geç sonraki iş günü	EntgFG § 5 fıkra 1 cümle 4, BSG içtihadı
Ücret ödemesinin devamı	hastalık başına altı haftaya kadar	EntgFG § 3
Hastalık parası (yasal sigorta)	yedinci haftadan itibaren, kesintisiz tespit	SGB V § 44 vd.

Durum: Ekim 2026. Federal hükümet belge yükümlülüğünü ilk güne çekmeyi ve telefonla raporu kısıtlamayı duyurdu; yayın tarihinde yasa tasarısı yoktu. Süreler değiştiğinde bu tabloyu güncelleyeceğiz.

İşveren belgeyi yine de reddederse

Sakin kalın. EntgFG § 5’e ve belgenin lisanslı bir hekim tarafından görüntülü muayeneden sonra düzenlendiğine işaret edin. GOÄ kalemli faturayı sunmayı teklif edin; tanıyı belirtmeden hekim temasını belgeler. İstenirse hekimin muayenehane adresini verin.

İşveren ücret ödemesini reddederse riski o taşır: Davada kanıt değerini sarsmak zorundadır. İşyeri kurulundan, sendikadan veya iş hukuku uzmanı bir avukattan danışmanlık alın. Bu yazı hukuki duruma ilişkin hekim incelemesinden geçmiş bir bilgilendirmedir, tekil durumda hukuki danışmanlık değildir.

Ne zaman muayenehaneye, ne zaman acil?

Görüntülü muayene kısa, net sınırlı iş göremezlikler içindir: soğuk algınlığı, mide bağırsak enfeksiyonu, migren atağı, uyarı işareti olmayan sırt ağrısı, akut stres tepkisi. Muayene gerekiyorsa, şikâyetler bir haftadan uzun sürüyorsa, devam raporu gündemdeyse veya hastalık parası öngörülebilir biçimde önem kazanıyorsa muayenehaneye aitsiniz. Hekim nöbet hizmetine 116 117’den ulaşabilirsiniz.

Nefes darlığı, göğüs ağrısı, bilinç bozukluğu, ani felç veya konuşma bozukluğu, şiddetli kanama ya da kendinize veya başkalarına tehlike oluşturan akut ruhsal krizde 112’yi arayın.