Genel bakış
Bronşiyal astım, hava yollarının en sık görülen kronik hastalıklarından biridir. Bronşlar sürekli iltihaplıdır ve belirli uyaranlara aşırı duyarlılıkla tepki verir. Tipik belirtiler; sıklıkla geceleri veya sabahın erken saatlerinde ortaya çıkan nöbet şeklinde nefes darlığı, kuru öksürük, göğüste sıkışma hissi ve hırıltılı solunumdur. Nöbetler arasında şikayetler tamamen kaybolabilir. Düzenli bir inhaler tedavisiyle astım çoğu hastada iyi kontrol altına alınabilir ve büyük ölçüde normal bir yaşam mümkündür. Astımı stabil ve iyi kontrol altında olan hastalar için görüntülü muayene, devam eden tedaviyi görüşmek için pratik bir imkân sunar: Tıbbi değerlendirmenin ardından mevcut inhaler tedavisi için özel tekrar reçetesi düzenlenebilir. Bilmeniz gereken önemli nokta: Çevrimiçi muayene bakımı tamamlar; ancak ne solunum fonksiyon ölçümü içeren düzenli kontrollerin ne de akut kötüleşmelerin tedavisinin yerini tutar. Şiddetli astım atağı belirtileri ortaya çıkarsa derhal 112 acil çağrı numarasını arayın.
Sık görülen nedenler
Astım, kalıtsal yatkınlık ile çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Alerjik astımda polen, ev tozu akarı, hayvan tüyü veya küf mantarı sporları gibi alerjenler iltihabi tepkiyi tetikler; hastalık sıklıkla çocukluk veya ergenlik döneminde başlar ve genellikle saman nezlesi veya atopik dermatit ile birlikte görülür. Alerjik olmayan astımda ise solunum yolu enfeksiyonları, soğuk hava, fiziksel efor, tütün dumanı, hava kirleticileri veya bazı ağrı kesiciler gibi başka tetikleyiciler ön plandadır. Birçok hastada birden fazla tetikleyicinin rol oynadığı karma formlar bulunur. Un tozu veya kimyasallar gibi mesleki maruziyetler de astıma neden olabilir veya hastalığı kötüleştirebilir. Nedeni ne olursa olsun, kişisel tetikleyicilerini bilen ve onlardan kaçınan hastalar şikayetlerini çoğu zaman belirgin ölçüde azaltabilir. Hekim danışmanlığı, tetikleyicileri belirlemeye ve tedaviyi buna göre uyarlamaya yardımcı olur.
Ne zaman doktora gidilmeli?
Şiddetli astım atağının uyarı belirtileri ortaya çıkarsa derhal 112 acil çağrı numarasını arayın: istirahatte belirgin nefes darlığı, tam cümlelerle konuşamama, dudaklarda veya tırnaklarda morarma, rahatlatıcı ilacın etki etmemesi veya sersemliğe varan artan bitkinlik. Rahatlatıcı ilacınıza her zamankinden daha sık ihtiyaç duyuyorsanız, nefes darlığı veya öksürük nedeniyle geceleri tekrar tekrar uyanıyorsanız, fiziksel kapasiteniz belirgin şekilde azalıyorsa veya peak-flow değerleriniz düşüyorsa, muayenehanede veya önce görüntülü muayene yoluyla kısa sürede hekime başvurmanız önerilir. İnhaleriniz bitmek üzereyse, tedavide boşluk oluşmaması için tekrar reçetesini zamanında temin edin. Tanısı kesinleşmemiş, nedeni belirsiz solunum şikayetlerinin değerlendirilmesi ise solunum fonksiyon testi yapılabilen bir muayenehanede gerçekleştirilmelidir.